ลักษณะข้อสอบวัดพฤติกรรมหลายๆ พฤติกรรม

ข้อสอบวัดพฤติกรรมหลายๆ พฤติกรรม

                     ในบางครั้งการสอบอาจมีวัตถุประสงค์ในการให้ผู้สอบได้แสดงกระบวนการคิดที่ใช้ระดับความสามารถหลายพฤติกรรมกันซึ่งอาจมีทั้ง ความจำ ความเข้าใจ  การนำไปใช้ การวิเคราะห์ การสังเคราะห์  หรือการประเมินค่า โดยกระบวนการคิดที่นำมารวมกัน แล้ววัดด้วยข้อสอบเพียงข้อเดียว  ข้อสอบที่วัดกระบวนการคิดที่รวมหลายๆ พฤติกรรมนี้ประกอบด้วยเหตุการณ์หนึ่งหรือของสิ่งหนึ่ง แล้วตั้งคำถามให้ผู้ตอบกระทำสิ่งต่อเหตุการณ์หรือสิ่งของนั้นโดย            -     วิเคราะห์เหตุการณ์หรือสิ่งของที่กำหนดขึ้น
                  -     ประเมินเหตุการณ์หรือสิ่งของทีกำหนดขึ้นนั้นตามผลที่ได้จากการวิเคราะห์
                        -     สังเคราะห์เหตุการณ์หรือสิ่งของนั้นขึ้นใหม่เพื่อปรับปรุงให้ดีขึ้น

                        กระบวนการวัดรวมพฤติกรรมต่างๆ นั้นข้อสอบที่สร้างจะต้องเป็นการวัดทั้งกระบวนการอย่างต่อเนื่องและเกี่ยวข้องกัน คือ ถ้าขาดพฤติกรรมต้นๆ แล้วย่อมกระทบกระเทือนถึงพฤติกรรมระดับสูงขึ้นต่อๆ ไปด้วย

                                                           ตัวอย่างที่ 1

                   ให้เสนอแนวทางแก้ปัญหาโรคฉี่หนูจากน้ำท่วมในระดับตำบลของท่านในปัจจุบัน พร้อมทั้งชี้ให้เห็นว่าการแก้ปัญหาด้วยวิธีที่เสนอแนะนั้น มีผลดีต่อการพัฒนาสุขภาพของประชาชนในตำบลได้อย่างไร

                                                           ตัวอย่างที่ 2

                   ให้พิจารณาภาพเขียนซึ่งแสดงการรณรงค์ให้ประชาชนในหมู่บ้านที่ท่านปฏิบัติงานอยู่รักษาความสะอาดบ้านและสถานที่สาธารณะ และตั้งคำถามว่าจากภาพเขียนที่ท่านเห็นนั้นให้เขียนความเรียงเป็นหัวข้อต่อไปนี้

                   1.อธิบายโดยสังเขปพร้อมทั้งชี้ให้เห็นว่าตามความคิดของท่าน ท่านคิดว่าผู้เขียนภาพนั้นพยายามบอกอะไรและใช้รูปแบบ เนื้อหา และลีลาอย่างไร  เพื่อประโยชน์ใดในการเขียนภาพนั้นๆ

                   2.ท่านคิดว่า ผู้เขียนภาพนั้นประสบความสำเร็จ ตามที่เขาต้องการเพียงใด เหตุผลใดที่ท่านคิดเช่นนั้น

                   3.ท่านจะเปลี่ยนภาพนี้ให้ดีขึ้นได้อย่างไร  ในจุดที่ท่านคิดว่าผู้เขียนภาพต้องการแสดงแต่ยังแสดงไม่เด่นชัดในภาพที่ท่านเห็น

ลักษณะข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการประเมินค่า

ข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการประเมินค่า

                     พฤติกรรมด้านการประเมินค่า เป็นการตัดสิน ตีราคา หรือลงสรุปในผลงาน ฯลฯ โดยข้อสอบที่วัดการประเมินค่า ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ ส่วนที่แสดงสิ่งการประเมิน ส่วนเหตุผลหรือเกณฑ์ที่ใช้ในการประเมินนั้น พิจารณาได้จากความสอดคล้องของการประเมินกับเหตุผลหรือเกณฑ์ที่ใช้เป็นสำคัญซึ่งหมายถึงความสามารถในการตัดสิน  หรือประเมินโดยมีเหตุผลที่สมเหตุสมผลกับการประเมินนั่นเอง

ตัวอย่างที่ 1

                     ให้เขียนความเรียงแสดงการประเมินบทความสถานการณ์น้ำท่วมที่กำหนดให้ ในด้านต่างๆ เช่น โครงสร้างด้านจริยธรรม  ด้านความรู้ทางทฤษฎี  ด้านทักษะทางการวิเคราะห์ ด้านการสื่อสาร ด้านการใช้เทคโนโลยี ด้านการใช้ความสามารถทางวิชาชีพ

                     การประเมินผลนั้นจะต้องแสดงหลักการประเมินผลที่ชัดเจน  แต่ไม่จำเป็นต้องอธิบายรายละเอียด  และใช้เวลาในการเรียบเรียงคำตอบของหน่วยท่านอย่างระมัดระวัง ฉะนั้นจึงขอเสนอแนะว่า ท่านควรใช้เวลา 20 นาที ในการวางแผน 80 นาทีในการเขียน และ 20 นาที สำหรับทบทวน  นอกจากนั้น ท่านควรใช้ความพยายามในการเขียนให้อ่านง่ายและชัดเจนโดยใช้คำประมาณ 300 - 500  คำ

ตัวอย่างที่ 2

                     หน้าที่สำคัญของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพคือ การดูแลสุขภาพ การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค การควบคุมปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม  การแก้ไขปัญหาสาธารณสุขในชุมชนให้ท่านเขียนความเรียงประมาณ 2-3 หน้ากระดาษ  บรรยายถึงการทำหน้าที่ของท่าน โดยยกตัวอย่างผลการปฏิบัติงานระหว่างท่านกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพในระดับตำบลจนประสบความสำเร็จ พร้อมทั้งชี้ให้เห็นถึงความเข้มแข็งทั่วไปของโรงพยาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบลที่สามารถจัดการกับปัญหาสุขภาพในตำบลนั้นๆ ได้

ลักษณะข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการสังเคราะห์

ข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการสังเคราะห์

                     พฤติกรรมด้านการสังเคราะห์ เป็นความสามารถในการรวมหรือประกอบส่วนย่อยเข้าด้วยกันให้เป็นเรื่องราวใหม่  พฤติกรรมนี้เป็นการพัฒนาสติปัญญาของบุคคลไปสู่ความเป็นผู้มีความคิดสร้างสรรค์ สิ่งที่สร้างสรรค์อาจยังไม่สมบูรณ์ก็ได้  เนื่องจากการสังเคราะห์ยังอยู่ในขอบเขตของปัญหาที่จำกัด  หรืออยู่ภายใต้กรอบของทฤษฎีหรือแบบแผนวิธีการที่มีอยู่ก่อนแล้วไปจนถึงการ สังเคราะห์ได้ผลสำเร็จออกมา  อย่างครบถ้วนสมบูรณ์  และเนื่องจากการมุ่งให้เกิดความคิดสร้างสรรค์  ข้อสอบจึงไม่มีการแนะนำรายละเอียดของสถานการณ์มากเกินไปเนื่องจากการเกิดความคิดสร้างสรรค์นั้น บุคคลควรมีอิสระที่จะคิดและกระทำต่างๆ รวมทั้งมีอิสระในการกำหนดเป้าหมาย  และตัดสินคุณค่าว่าสิ่งใด  หรือองค์ประกอบใดที่อาจก่อให้เกิดผลิตผลจากการสังเคราะห์ได้  ปัญหาหรือสถานการณ์ที่ใช้วัด ควรเป็นเรื่องที่ผู้สอบไม่คุ้นเคยหรือทำเป็นกิจวัตรมาก่อน  ควรเป็นปัญหาแปลกใหม่ที่ผู้สอบไม่เคยมีประสบการณ์หรือเรียนรู้มาก่อนเป็นปัญหาที่ต้องคิดสร้างสรรค์ขึ้น เช่น การกำหนดหลักการ ทฤษฎี แบบเครื่องมือ  หรือแผนการปฏิบัติ เป็นต้น

                     พฤติกรรมด้านการสังเคราะห์ กับด้านการนำไปใช้  ต่างก็เสนอปัญหาให้แก่ในเฉพาะส่วน  แต่แตกต่างกันตรงที่ การนำไปใช้ต้องการให้นำความรู้ในเรื่องนั้นๆ ที่มีอยู่มาใช้ การสังเคราะห์นั้นต้องนำความรู้ที่มีอยู่เป็นส่วนๆ มาประกอบกันเข้าให้เกิดเป็นสิ่งใหม่ขึ้น  เป็นความคิดหรือผลงานที่เป็นของตน  แต่ผลจากการสังเคราะห์เกิดขึ้นจากข้อมูลที่มีมาก่อนเท่านั้นผลงานที่เป็นสิ่งใหม่ของผู้สอบที่มีกรอบการอ้างอิงเป็นของตนเอง  อาจมิได้เป็นสิ่งใหม่สำหรับสังคมส่วนรวมหรือบุคคลอื่น ข้อสอบที่วัดพฤติกรมนี้ต้องให้เวลาในการสอบมาก เช่น ใช้เวลา 1 ถึง 2 ชั่วโมง ในการตอบ และแนวการสังเคราะห์ มี 3 ลักษณะ คือ

1.การสังเคราะห์เรื่องที่มีสาระเดียวกันหลายเรื่องให้เป็นเรื่องเดียวกัน

2.การสังเคราะห์แผนงานหรือข้อเสนอที่เป็นชุดของงานชิ้นหนึ่ง

3.การสังเคราะห์สิ่งที่มีความสัมพันธ์เชิงนามธรรม เช่น สังเคราะห์ขึ้นเป็นทฤษฎี เป็นต้น

ตัวอย่างที่ 1

                     ให้บอกรายการที่จะให้สถาปนิกออกแบบโครงสร้างอาคารที่ประชุมอเนกประสงค์ที่เน้นการประหยัดพลังงานและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งคำอธิบายในแต่ละส่วนขององค์ประกอบด้วย

ตัวอย่างที่ 2

                     ถ้าท่านได้รับมอบหมายให้หาวิธีเชิญชวนประชาชนบริจาคเงินคนละ 2 บาท สมทบกองทุน เพื่อสร้างโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพสำหรับบริการชุมชนผู้ตกทุกข์ได้ยาก  โดยเขียนเรียงความยาวประมาณ 3 หน้ากระดาษที่แสดงถึงคุณค่าความสำคัญ ของโครงการดังกล่าวพร้อมแผนการโฆษณาชวนเชิญให้ประชาชนทั่วไปช่วยกันบริจาคเงินทุน เพื่อสนับสนุนโครงการด้วย

ลักษณะข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการวิเคราะห์

ข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการวิเคราะห์

                     พฤติกรรมด้านการวิเคราะห์ เป็นความสามารถในการแยกแยะความสำคัญขององค์ประกอบ  หรือส่วนย่อต่างๆ การหาความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบหรือส่วนย่อยต่างๆ หาหลักการต่างๆ ที่องค์ประกอบหรือส่วนย่อยต่างๆ เหล่านั้นประกอบกันอยู่

                     ข้อสอบวัดระดับการวิเคราะห์ต้องกำหนดสถานการณ์เช่นกัน โดยสถานการณ์ที่กำหนดขึ้นเป็นเรื่องที่ผู้สอบคุ้นเคย  แต่ไม่มีการรับรู้ตรงไปตรงมาก่อน  สถานการณ์ต้องมีองค์ประกอบหรือส่วนย่อยต่างๆ ที่ความสัมพันธ์กัน หรืออาจมีการจัดระเบียบของหลักการต่างๆ รวมขึ้นเป็น สถานการณ์ซึ่งสามารถวิเคราะห์ได้

ตัวอย่างที่ 1

                     จากความรู้ที่เกี่ยวกับองค์ประกอบของที่พักอาศัยที่ดีและมีมาตรฐานที่ท่านเรียนมา ถ้าว่าด้วยเหตุผลใด ที่ทำให้มีมาตรฐานที่พักอาศัยและท่านคิดว่ามีองค์การใดในประเทศของเราที่มีความพยายามที่จะช่วยเหลือประชาชนเกี่ยวกับ การจัดการสุขาภิบาลที่พักอาศัย  ให้มีความเป็นอยู่ทีดีขึ้นจงยกตัวอย่างกิจกรรมที่องค์การนั้นได้กระทำมา

ลักษณะข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการนำไปใช้

ลักษณะข้อสอบวัดพฤติกรรมด้านการนำไปใช้

                     พฤติกรรมด้านการนำไปใช้เป็นการนำความรู้ ซึ่งอยู่ในรูปของแนวคิด ทฤษฎี หลักการ กฎเกณฑ์ แบบแผนทั่วไป หรือเทคนิคต่างๆ เป็นต้น นำมาใช้ในการแก้ปัญหาในสถานการณ์ที่กำหนดขึ้น สำหรับสถานการณ์ที่กำหนดขึ้นในระดับนี้ ต้องเป็นสถานการณ์ใหม่ หรือเป็นสถานการณ์ที่ผู้สอบยังไม่คุ้นเคยมาก่อน  แต่มีความสัมพันธ์กับความรู้  ทั้งนี้เนื่องมาจากความสามารถด้านนี้เป็นการประยุกต์ความรู้ไปใช้ในการแก้ปัญหาในสถานการณ์ที่กำหนด  การนำไปใช้นั้นต้องอาศัยความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับมาก่อน  ปัญหาที่กำหนดขึ้นจึงต้องเป็นปัญหาใหม่ หรือเป็นปัญหาที่ผู้สอบยังไม่คุ้นเคยมาก่อน  แต่เป็นปัญหาที่สัมพันธ์กับความรู้ที่ได้เรียนมาทั้งนี้ก็เนื่องจากว่า ความสามารถในการประยุกต์ความรู้ไปใช้จะเพิ่มขึ้น เมื่อปัญหาในสถานการณ์ที่ให้แก้มีความสัมพันธ์สูงกับความรู้ที่มีมาแล้ว  ดังเช่น  คำถามในตัวอย่างที่เกี่ยวกับอาหารหลักซึ่งได้เน้นเรื่องคุณค่าทางโภชนาการ ดังนั้นสิ่งซึ่งผู้ตอบได้เรียนมาก่อนในเรื่องของอาหาร  จะช่วยให้ผู้ตอบสามารถนำความรู้พื้นฐานที่ตนมีมาก่อน  ไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาเกี่ยวกับเรื่องรายการอาหารอันเป็นปัญหาใหม่ได้เป็นอย่างดี

-                    สถานการณ์และปัญหาที่ให้แก้ควรกำหนดรายละเอียดให้ชัดเจนในเรื่องความยาวของคำตอบที่ต้องการ

-                    เนื้อหาที่ตอบ ตัวอย่างประกอบ  และข้อเสนอที่ต้องการครอบคลุมประเด็นที่สำคัญ         

-                    กฎเกณฑ์ต่างๆ ที่ใช้ในการประเมินคำตอบ เช่น การเรียบเรียบ ข้อมูลของคำตอบ ความสะอาดเรียบร้อย  การสะกดคำที่ถูกต้องเป็นต้น

                     ดังนั้นในการเขียนคำถามของข้อสอบความเรียงที่วัดในระดับการนำไปใช้จึงควรคำนึงถึงประเด็นต่อไปนี้

                     1.สถานการณ์ที่กำหนดให้ ต้องชัดเจน และมีข้อมูลที่เกี่ยวกับรายละเอียดอย่างเพียงพอเป็นสถานการณ์ที่ผู้ตอบประสบด้วยตนเองหรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับสถานการณ์นั้นๆ

                     2.สถานการณ์ที่กำหนดให้ ต้องมีพฤติกรรมให้ผู้ตอบคิดพิจารณาแก้ปัญหาที่กำหนดขึ้นให้ลุล่วงไปได้

                     3.พฤติกรรมในการแก้ปัญหานั้นควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของการถ่ายทอดความรู้ที่ผู้ตอบเคยประสบมาแล้ว

ตัวอย่างที่ 1

                     สมมุติว่าท่านเป็นผู้รับผิดชอบด้านจัดอาหารในการออกค่ายของโรงเรียนแห่งหนึ่งในภาคฤดูร้อน มีสมาชิกค่าย 100 คน ซึ่งเป็นครูรวมอยู่ด้วย 5 คน นอกจากนั้น เป็นผู้ชาย อายุ 12 ถึง 15 ปี ในการพิจารณาเลือกรายการอาหาร ซึ่งต้องคำนึงถึงด้านงบประมาณ10,000 บาท และคุณค่าทางโภชนาการเป็นเกณฑ์ให้กำหนดรายการอาหาร เช้า กลางวัน และเย็น สำหรับ 2 วัน และอธิบายเหตุผลด้วยว่าทำไมจึงเลือกจัดรายการอาหารเช่นนี้

ตัวอย่างที่ 2

                     ถ้าท่านสนใจที่จะทำงานเป็นอาสาสมัครช่วยเหลือผู้ป่วยตอนปิดภาคเรียน และจากการที่เคยได้เรียนวิชาที่เกี่ยวกับการพัฒนาสุขภาพ ท่านจึงมีความประสงค์ที่จะสมัครซึ่งต้องเขียนจดหมายถึงผู้อำนวยการโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ให้ท่านร่างจดหมายสมัครโดยบรรยายถึงคุณสมบัติที่เกี่ยวกับตัวท่านพร้อมทั้งเหตุผลที่ต้องการสมัครด้วย

ลักษณะการออกข้อสอบแบบบรรยาย+ประยุกต์

ลักษณะข้อสอบแบบบรรยายในงานสาธารณสุข

            จากลักษณะของการกระทำหรือการแสดงออกในแต่ละพฤติกรรม ตามจุดมุ่งหมายทางการศึกษา ดังนี้

1.ถามให้ระลึกถึงประเด็นสถานการณ์สุขภาพบางอย่าง

2.ถามโดยการประเมินค่าโดยอาศัยการระลึกได้ (Recall)

3.ถามให้เปรียบเทียบของสองสิ่งหรือเหตุการณ์สองอย่างที่อยู่บนรากฐานเดียวกัน

4.ถามให้เปรียบเทียบความสัมพันธ์ของสองสิ่งหรือเหตุการณ์โดยทั่วๆ ไป

5.ถามให้บอกสาเหตุหรือผล เมื่อเกิดเหตุการณ์ หรือในสถานการณ์ฉุกเฉิน หรือภาวะวิกกฤต

6.ให้อธิบายใช้ลักษณะ หรือ ความหมายที่แท้จริงของสิ่ง/ประเด็นต่างๆ

7.ให้ย่อตำราหรือสรุปใจความสำคัญบทความที่กำหนดให้อ่าน

8.ให้บอกความสัมพันธ์ เชิงระบบ  เชิงคณิตศาสตร์  เชิงสังคมศาสตร์ เชิงนิติศาสตร์

9.ให้วิเคราะห์ข่าวเรื่องราวหรือเป็นประเด็น ทางการแพทย์ที่กำลังโด่งดัง

10.ให้ยกตัวอย่างทางวิทยาศาสตร์สุขภาพหรือโครงสร้างทางด้านภาษาศาสตร์ด้านการให้บริการทางการแพทย์

11.ให้จัดหรือแยกประเภทสิ่งของ เครื่องใช้ วัสดุอุปกรณ์ เครื่องมือเครื่องใช้ทางการแพทย์และสาธารณสุข  หรือแสดงหมวดหมู่

12.ให้นำกฎหลักการ ทางทฤษฎี การดูแลสุขภาพ การสร้างเสริมสุขภาพหรือหลักปฏิบัติที่ถูกต้องไปใช้  

13.ให้อภิปรายเรื่องราวหรือประเด็นทางการแพทย์หรือสาธารณสุข

14.ให้ชี้แจงหลักการหรือวิธีการปฏิบัติที่ดี good practice

15.ให้วิจารณ์เรื่องราวต่างๆ มีที่มาและปัจจัยใดมาเกี่ยวข้องบ้าง

16.ให้กำหนดหัวข้อเรื่องหรือลำดับขั้นในการดำเนินงาน ในโครงการวางแผนแก้ไขปัญหาสุขภาพ

17.ให้จัดรวมหรือเรียบเรียงข้อเท็จจริงเสียใหม่หรือให้ค้นคว้าตามหัวข้อที่กำหนดให้

18.ให้บอกปัญหาสุขภาพในกลุ่มบุคคลประเภทต่างๆที่คิดว่าควรจะมีเพิ่มเติม

19.ให้หาวิธีใหม่ ในการจัดการปัญหาด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม

20.กรอนลันด์และลินน์ (Gronlund & Linn, 1990) ได้ให้ข้อเสนอแนะในการสร้างข้อสอบไว้

ให้ใช้ข้อสอบความเรียงในการวัดพฤติกรรมขั้นสูงๆ ส่วนพฤติกรรมขั้นต่ำๆ หรือ พฤติกรรมที่มีคุณลักษณะไม่ซับซ้อนให้ใช้ข้อสอบประเภทจำกัดตอบก็ได้

โดยมีคำถามกับแบบทดสอบความเรียง มีหลายอย่าง

ซึ่งสามารถอธิบายโดยใช้กรอบแนวคิดนี้ได้ตามกรณีศึกษาดังตัวอย่างด้านการแพทย์และสาธารณสุขดังนี้

(1) ถามให้เปรียบเทียบ (Comparing) เช่น

        - ให้อธิบายความเหมือนและความแตกต่างระหว่างการกำจัดขยะด้วยวิธีเผากับนำไปหมัก

        - ให้เปรียบวิธีการในการบำบัดน้ำเสียแบบแอโรบิคกับแบบแอนแอโรบิค

(2) ถามหาเหตุและผล (Relating cause and effect) เช่น

        - อะไรเป็นสาเหตุสำคัญของภาวะไขมันในเลือดสูง................

        - อะไรเป็นผลที่เกิดจากการไม่รักษาความสะอาดห้องน้ำห้องส้วม...........

(3) ถามให้พิจารณาเพื่อความถูกต้อง (Justifying) เช่น

        - ให้อธิบายเหตุผลที่เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับข้อความที่ว่าการป้องกันย่อมดีกว่าการรักษา

(4) ถามให้สรุป (Summerizing) เช่น

        - ให้สรุปสาระสำคัญของดูแลสถานที่ทำงานให้เป็นเหมือนบ้านน่าอยู่.................

        - ให้บอกประเด็นหลักของหลักการส้วมสะอาดปราศจากโรค.....................

(5) ถามเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้หลักการ (Generalizing) เช่น

        - หลักการใดบ้างที่สามารถใช้อธิบายได้กับเหตุการณ์ที่ว่าฝนตกตกต่อเนื่องกัน2-3 วันทีไรก็ได้เห็นข่าวใหญ่ทุกที..................

        - จากข้อมูลที่ว่าอ่างเก็บน้ำกำลังจะล้นแล้วสามารถโยงไปใช้กับเหตุการณ์ใดบ้าง..............

(6) ถามเพื่ออ้างอิง (Infering) เช่น

        - จากข้อมูลการบริโภคอาหารขยะของชุมชนแห่งหนึ่งที่กำหนดให้จะเกิดอะไรถ้า ท่านทำโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาการบริโภคของประชาชนให้กับชุมชน....

(7) ถามให้จำแนก (Classifying) เช่น

        -.หนูกองขยะเป็นสัตว์ประเภทใด เพราะเหตุใด

        - ให้จัดประเภทของอาหารที่มีขายตามตลาดนัดในชนบทตามหลักการโภชนาการ

(8) ถามความคิดริเริ่ม (Creating) เช่น

       - ให้บอกวิธีการในการแก้ปัญหาเรื่องมลพิษทางฝุ่นควันจากการเผาขยะในทุ่งนา

       - ถ้าแหล่งน้ำใช้ มีส้วมสาธารณะมาตั้งอยู่ใกล้จะมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง  ถ้ามีฝนตก

(9) ถามเกี่ยวกับการนำความรู้ไปใช้ในสถานการณ์ใหม่ (Applying) เช่น

        - ให้ใช้หลักการเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อเป็นแนวทางอธิบายว่าจะแก้ปัญหาภาวะทุพโภชนาการ ในครอบครัวชนบทยากจน  ได้อย่างไร

        - จากสถานการณ์ น้ำป่าไหลหลากลงมาท่วมในหมู่บ้าน.มนุษย์จะอยู่รอดในสถานการณ์นี้ได้อย่างไร

(10) ถามให้วิเคราะห์ (Analyzing) เช่น

             - ให้วิเคราะห์ความคลาดเคลื่อนต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสถานการณ์ระบาดของไข้เลือดออกในอำเภอที่ท่านปฏิบัติงานอยู่

  - ให้บอกส่วนประกอบและหน้าที่ของอุปกรณ์ต่างๆ ในการจัดสุขาภิบาลในภาวะฉุกเฉิน

 (11) ถามให้สังเคราะห์ (Synthesizing) เช่น

         - ให้วิเคราะห์ความคลาดเคลื่อนต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสถานการณ์โรคฉี่หนูระบาด..............

         - ให้บอกส่วนประกอบและหน้าที่ของอุปกรณ์ต่างๆ ในการกำจัดขยะมูลฝอยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบล.

            (12) ถามให้ประเมิน (Evaluating) เช่น

         - ให้อธิบายจุดเด่น – จุดด้อยของ.ทรายอะเบต.พร้อมทั้งเหตุผลประกอบ

         - ให้ประเมินเรื่องส้วมสะอาด.โดยคำนึงถึงเกณฑ์ที่ว่า สุขภาพ  สะดวก  สะอาด

21.เขียนคำถามด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย ให้ชัดเจนและรัดกุมว่าต้องการให้ตอบในแง่ใด พยายามใช้คำที่ระบุขอบเขตของการตอบให้ชัดเจนด้วย เช่น

-  ให้บอกเหตุผล

-  ให้เปรียบเทียบ

-  ให้สรุป

-  ให้เขียนรูป

-  ให้เขียนแผนภาพ

-  ให้อธิบายความสัมพันธ์

-  ให้เสนอแนวทาง   

โดยหลีกเลี่ยงคำที่กำกวมและไม่มีขอบเขต เช่น ในความเห็นของท่าน ท่านคิดว่าอย่างไร อธิบายมาตามที่ท่านทราบ

22.ในการใช้ข้อสอบแบบความเรียงควรให้ข้อสอบมีจำนวนมากพอที่เป็นตัวแทนของเนื้อหาแต่ทั้งนี้ต้องพอเหมาะกับเวลาที่กำหนดให้ ควรกำหนดเวลาใดประมาณในการทำข้อสอบแต่ละข้อ เพื่อผู้สอบจะได้ทำข้อสอบอย่างเต็มที่ครบทุกข้อ ไม่ใช้เวลากับข้อใดข้อหนึ่งมากเกินไป ทั้งนี้เพราะการตอบข้อสอบแบบความเรียงต้องใช้เวลาในการจัดระบบและเรียบเรียงความคิดและวางแผนการตอบก่อนเขียนตอบ  และต้องมีเวลาสำหรับการอ่านทบทวนเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมให้สมบูรณ์อีกด้วย

23.หลีกเลี่ยงการเขียนข้อสอบให้มีข้อเลือก แม้ว่าการมีข้อเลือกตอบเป็นการให้โอกาสแก่ผู้สอบสามารถเลือกตอบข้อที่คิดว่าตนเองตอบได้ดีที่สุด  แต่การที่ผู้สอบเลือกตอบข้อต่างกันเหมือนกับแต่ละคนทำแบบสอบคนละชุด  เป็นผลทำให้ผู้สอบไม่ถูกวัดในภาระที่เท่ากัน (Identical tasks) เพราะข้อสอบแต่ละข้อวัดต่างกันและมีระดับความยากง่ายไม่เท่ากัน ดังนั้น จึงไม่สามารถนำคะแนนมาเปรียบเทียบกันได้

                     ข้อสอบความเรียงโดยทั่วไปกล่าวได้ว่าเป็นข้อสอบที่มีคุณภาพในระดับสูงถ้าสามารถทำให้เกิดความเป็นปรนัยได้ โดยเฉพาะการใช้ความสามารถในการเขียน (Writing) ซึ่งต้องการความสามารถในการสื่อสาร (Ability to organize ideas) (John fremer ETS 1991) เป็นสำคัญซึ่งในกรณีของข้อสอบวิชาภาษา ความสามารถในการสื่อสาร และความสามารถในการจัดระบบ ความคิดเป็นหลักวิชา (Discipline) ทางภาษาอยู่แล้ว แต่ในวิชาอื่นๆ เช่น วิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ คณิตศาสตร์ ฯ นั้น เป้าหมายสำคัญอยู่ที่หลักวิชา (Discipline) ของสาขาวิชานั้นๆ ไม่ได้สำคัญอยู่ที่การสื่อสารหรือการจัดระบบความคิด ซึ่งผู้ตอบอาจจะบกพร่องในการเขียน แต่มีหลักวิชาของสาขาเป็นอย่างดี การพิจารณาข้อสอบความเรียงในกรณีของวิชาอื่นๆ ที่ไม่ใช่เรื่องของภาษาทำให้ขาดความเที่ยงตรง (Validity) ในการวัดได้ กลายเป็นการตกวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ฯ เนื่องจากอ่อนภาษาไทยในด้านการสื่อสาร และการจัดระบบความคิด การให้ผู้ตอบตอบโดยความเรียงจึงต้องพยายามคงไว้ซึ่งหลักวิชาในสาขา ซึ่งสัมพันธ์กับพฤติกรรมในระดับต่างๆ ที่ต้องการวัดด้วย

โจทย์สถานการณ์ตัวอย่างที่ 12

จงอธิบายคุณภาพน้ำทางกายภาพ ทางเคมีและทางชีวภาพของน้ำที่ท่วมขังในหมู่บ้านแห่งหนึ่งที่ของจ.ในภาคกลางในปัจจุบัน  และแนวทางแก้ไขตามหลักทฤษฎีที่ควรเป็น 

ตอบ        3.1กายภาพ

คุณลักษณะ	สาเหตุ	หลักการแก้ไขตามทฤษฎี

3.2เคมี

คุณลักษณะ	สาเหตุ	หลักการแก้ไขตามทฤษฎี

3.3ชีวภาพ

คุณลักษณะ	สาเหตุ	หลักการแก้ไขตามทฤษฎี

โจทย์สถานการณ์ตัวอย่างที่ 11

                                                                                            โจทย์สถานการณ์

หมู่บ้านเอกเขนก เป็นหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ที่ต.น้ำเป็น อ.เขาชะเมา  จ.ระยอง  ซึ่งในเดือนที่ผ่านมา หมู่บ้านนี้ประสบภัยน้ำท่วมเป็นเวลา 1 เดือน ปัจจุบันน้ำได้ลดลง  จนสู่สภาวะปกติ  จากสภาพพื้นที่ของหมู่บ้านซึ่งเป็นที่ราบลุ่ม  จึงปรา
กฎว่าบ้านแต่ละหลังมีกองขยะตกกระจายอยู่เกลื่อนกราด รวมถึงเศษกิ่งไม้ และต้นไม้ที่กีดขวางตามบ้านเรือนมีปัญหาส้วมเต็มส่งกลิ่นเหม็น ชาวบ้านได้รวมกลุ่มกันมาที่สถานีอนามัยที่ท่านปฏิบัติหน้าที่อยู่

1.ในฐานะที่ท่านเป็นเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบด้านสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม ประจำสถานีอนามัยน้ำเป็นแห่งนี้  ท่านจะให้คำแนะนำในการจัดการกับปัญหาเหล่านี้ อย่างไร

.............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................................................
2.เนื่องจากสถานีอนามัยท่านอยู่ในภาวะที่ไม่มีงบประมาณดำเนินการ ท่านคิดว่าจะแก้ปัญหานี้ให้ลุล่วงไปได้อย่างไร
..............................................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................

โจทย์สถานการณ์ตัวอย่างที่ 10

                                                                                       โจทย์สถานการณ์

มีชาวบ้านครอบครัวหนึ่ง 4 คนเพิ่งปลูกบ้านเสร็จในตำบลที่ท่านปฏิบัติงานอยู่มาขอคำปรึกษาจากท่านเกี่ยวกับการนำน้ำในลำคลองชลประทานบริเวณใกล้บ้านมาดื่มกิน ซึ่งสภาพน้ำมีตะกอนดินแดงปนมาและมีสภาพขุ่น ท่านจะให้คำปรึกษาในเรื่องอะไรบ้าง เพื่อให้ชาวบ้านรู้จักการใช้น้ำอุปโภคและบริโภคน้ำอย่างปลอดภัย
ตอบ

1.เรื่อง                                       

วิธีการแก้ไข

2.เรื่อง                                    

  วิธีการแก้ไข

3.เรื่อง                                      

วิธีการแก้ไข

4.เรื่อง                                      

วิธีการแก้ไข

5.เรื่อง                                       

วิธีการแก้ไข

6.เรื่อง                                      

วิธีการแก้ไข

โจทย์สถานการณ์ตัวอย่างที่ 9

โจทย์สถานการณ์

จงตอบอ่านโจทย์สถานการณ์แล้วตอบคำถามให้ครบถ้วน

ที่อำเภอชนบทแห่งหนึ่งก่อนเข้าหน้าฝนชาวบ้านจะเผาหญ้าและซังข้าวเพื่อเตรียมตัวสำหรับการปลูกข้าวในช่วงที่กำลังเข้าหน้าฝนในอีก 1 เดือนถัดไป  ควันที่เกิดจากการเผาขยะส่งผลต่อสุขภาพของเด็กๆและผู้ที่เกี่ยวข้องก่อให้เกิดอาการแสบตาและหายใจไม่สะดวกและส่วนหนึ่งก็จะถูกลมพัดกระจายฟุ้งไปทั่วบริเวณ    

คำถามที่1.ท่านจงอธิบายว่าปัญหามลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นหลังจากการเผาฟางหญ้าเกิดขึ้นได้อย่างไร

2.เสนอแนะทางแก้ปัญหาระยะสั้น/ระยะยาว

ข้อมูลเพิ่มเติม

ปัญหาดังกล่าวชาวบ้านต่างรู้ดีและปล่อยให้ทำเช่นนี้กันมานานแล้ว  จนกระทั่งมีกลุ่มชาวบ้านในบริเวณใกล้เคียงซึ่งได้รับผลกระทบมาขอคำปรึกษากับหน่วยงานท้องถิ่น และทางผู้นำท้องถิ่นเห็นและเรียกผู้นำหมู่บ้านและแจ้งให้ตัวแทนจากสถานีอนามัยในพื้นที่ซึ่งมี ท่านเป็นหนึ่งในคณะผู้แทนจากสถานีอนามัยเข้าร่วมประชุมเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว

คำถามที่3ท่านคิดว่าข้อมูลที่สำคัญที่ท่านจะต้องทำการรวบรวมเพื่อเตรียมตัวแก้ปัญหาในฐานะนักวิชาการในการเข้าร่วมประชุมครั้งนี้ได้แก่

ประเด็นข้อมูล	แหล่งที่มา	วิธีการได้มา	เหตุผล
1.
2.
3.
...

คำถามที่4.จากประเด็นปัญหาดังกล่าวให้ท่านเสนอแนะทางแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน

ประเด็นปัญหา	การแก้ปัญหาระยะสั้น	การแก้ปัญหาระยะยาว(ยั่งยืน)